22 lutego 2018

10. batalion pancerny

Dr Grzegorz Jasiński

TK-3

Rozwój broni pancernej w latach dwudziestych XX wieku na świecie sprawił, że i w Polsce coraz wyraźniej zaczęto dostrzegać problem nowej roli tych wojsk.

Więcej na temat początków broni pancernej

W latach dwudziestych XX w. broń pancerna podlegała Inspektoratowi Czołgów w Departamencie I Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych. W drugiej połowie lat dwudziestych podporządkowano ją Departamentowi V Inżynierii i Saperów, w którym utworzono Wydział Broni Pancernych, a w styczniu 1929 roku w miejsce dotychczasowego departamentu, utworzono Szefostwo Saperów, Szefostwo Łączności, Departament Zaopatrzenia Inżynierii oraz Szefostwo Broni Pancernych. W listopadzie 1930 roku utworzono zaś Dowództwo Broni Pancernych. Był to organ dowodzenia i wyszkolenia na prawach departamentu MSWojsk. Latem 1931 roku przeprowadzono kolejną reorganizację broni pancernych, przemianowując dotychczasowe pułki na pułki pancerne. Dwa lata później w skład oddziałów pancernych weszły również samochody pancerne, tworząc wkrótce sześć batalionów czołgów i samochodów pancernych o kolejnych numerach od 1 do 6. Ponadto powstały wówczas kompania czołgów oraz kompania samochodów pancernych. W 1935 roku bataliony czołgów i samochodów pancernych przemianowano na bataliony pancerne, a pozostałości wojsk samochodowych posłużyły do utworzenia 7 i 8 batalionu pancernego. W kolejnych miesiącach powstały następne bataliony. Były one jednostkami szkolno-gospodarczymi, a zarazem mobilizacyjnymi. Na ich bazie planowano w razie mobilizacji utworzyć ośrodki formowania oddziałów i pododdziałów pancernych dla związków operacyjnych i taktycznych Wojska Polskiego.

W lutym 1935 roku Ministerstwo Spraw Wojskowych wydało rozkaz sformowania kadry 10 batalionu pancernego na bazie kadry 4 dywizjonu samochodowego (Włodzimierz Kozłowski, Łódzko-Zgierski 10 batalion pancerny (1935–1939), „Roczniki Łódzkie”, 35 t.). Pierwszym dowódcą batalionu był mjr Henryk Emil Cybulski. Żołnierze batalionu zostali rozlokowani w obiektach przy ul. Składowej, Morskiej i Wodnej. Wraz z poprawą warunków socjalno-bytowych przystąpiono do formowania plutonów Junackich Hufców Pracy, w których szkolili się w obsłudze broni technicznych kilkunastoletni ochotnicy.

Czytaj także: http://wozybojowe.pl/2018/01/vickers-six-ton-tank-w-wojsku-polskim

W maju 1937 roku jednostka została podporządkowana dowódcy 1 Grupy Pancernej w Warszawie. 30 października dotychczasowa kadra została przeformowana w 10 batalion pancerny, nad którym dowództwo objął mjr Michał Piwoszczuk, weteran 1. Pułku Czołgów (autor książki 1. Pułk Czołgów w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 roku. Zob szerzej o książce). Kilka tygodni później ukończono budowę koszar przy ul. Konstantynowskiej w Zgierzu, do których dyslokowano pododdziały. Dowództwo batalionu do września 1939 roku pozostało w Łodzi. W skład batalionu wchodziły wówczas: dowództwo, kwatermistrzostwo, pluton łączności, 2 kompanie pancerne, kompania rozpoznawcza, park pancerny oraz kompania lub pluton Junackich Hufców Pracy. Faktyczny stan etatowy wynosił: 25 oficerów, 75 podoficerów zawodowych, 20 podoficerów nadterminowych i około 300 szeregowych służby czynnej. Według stanu etatowego na 15 lipca 1939 roku dysponowali oni 33 lekkimi czołgami rozpoznawczymi TK-3, 88 samochodami ciężarowymi, 29 samochodami specjalnymi, 13 samochodami osobowymi, 37 motocyklami i 8 przyczepami. We wrześniu 1938 roku, w związku z planowanym rozpoczęciem działań na Zaolziu, 10 batalion pancerny wystawił kolumnę samochodów ciężarowych, która weszła w skład nowo utworzonej w tym celu Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Śląsk”.

> regulamin